Anasayfa / DERS / Göktürkler ve Orhun Abideleri

Göktürkler ve Orhun Abideleri

Türk tarihinin ve gelişmiş Türk kültürünün en büyük kaynağı olan Göktürk yazıtları, Türklerin askeri alandaki zekasını, sanatlarını, gururlarını ve ferağlarını yansıtan Türk edebiyatının ilk yazılı kaynağı olmakla birlikte ilk şaheseridir. Türk hitabet sanatında bugüne kadar eşi benzeri görülmeyecek şekilde hazırlanan, yalın ve keskin üslubu ile günümüzde bile rahatlıkla kullanılabilen, Türk milliyetçiliğin temel bir kitabı haline gelip bir milleti, millet yapabilecek unsurlardan birisidir. Türk edebiyat tarihinin ilk olsa da birçok edebiyatçı tarafından en önemli ve en güzel eserlerinden birisidir.

 

orhun yazıtları

 

Göktürklerin yazdığı Orhun Abideleri gerek Göktürk gerek Orhun ismi ile anılmaktadır. Bahsettiğimiz bu şaheser, 3 ayrı taştan oluşmaktadır. Bunlardan ilki olan Tonyukuk 716 yılında, Kül Tigin 732 yılında, Bilge Kağan 735 senesinde yazılmıştır. Bu yazılar bir anıta işlenmiştir. Bilge Kağan Göktürkler’in hükümdarı, Kül Tigin ise Bilge Kağan’ın kardeşidir. İlk anıtın sahibi olan Tonyukuk ise gelmiş geçmiş en iyi devlet adamlarından biri olarak gösterilmekte ve Bilge Kağan’ın vezirliğini yapmaktadır.

İlk dikilen Tonyukuk anıtı, iki dikilitaştan oluşmaktadır. Yazılar, diğer taşlar ile oranlandığında daha sık bir biçimde yazılmıştır. Tonyukuk, İlteriş Kağan’ın amcası Kapgan Kağan’ın ve Bilge Kağan’ın baş veziriydi. Bahsedilen kağanlar bir karar almadan önce mutlaka baş vezire danışırdı. Bu abideyi kendisi diktirmiş ve yazıları üstüne kendisi yazdırmıştır. Taşlarda Göktürkler’in nasıl bağımsızlıklarına kavuştuklarını ve kendisinin yaptıklarını yazmıştır. Tonyukuk’un diktiği iki dikilitaşın birincisi 243 cm, ikincisi 217 cm uzunluğundadır.

Tonyukuk’un ardından dikilen Kül Tigin anıtı, 3,35 metre yüksekliğindedir. Dört cepheli olan anıtta Çince mesajlar da yer almaktadır. Yazıtın kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı yüzlerinde de Göktürk harfli Türkçe metinler bulunurken batı yüzünde Çince mesajlar bulunmaktadır. Bu anıtta, dönemin olayları Bilge Kağan’ın ağzından anlatılmaktadır.

Bilge Kağan’ın anıtında ise yine Bilge Kağan’ın ağzından devletin kuruluşu ve büyümesi hakkında bilgiler yer almaktadır. Yaklaşık 3 metre 75 santimetre olan anıtın dört cephesi bulunmaktadır. Bu anıtın da batı cephesinde Çinlilere mesaj olması sebebiyle Çince metinler yer almaktadır.

Hakkında turkmilliyetcisi

İlginizi Çekebilir

Erzurum Kongresi

Erzurum Kongresi, bölgesel müdafaa cemiyetlerinin katılımıyla 21 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum’da toplanan bölgesel …

1 Yorum

  1. Ecdadımızın önemli miraslarından birisidir. Bir ilave de ben yapayım Bugünkü Moğolistan sınırları içerisinde yer almaktadır diye biliyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Tema indir